Nasz newsletter

Joomla : Teatr im. Heleny Mod

Idea teatru

Legnica to miejsce „pęknięte” i z tego pęknięcia nasz Teatr buduje opowieść. To prawie zawsze niemieckie miasto opanowała w 1945 roku Armia Czerwona, która z Legnicy uczyniła swoją twierdzę. Siedziba pruskich grenadierów została siedzibą sztabu generalnego armii ZSRR na Europę Wschodnią. Miała być – w razie wybuchu III wojny światowej – lokalnym lotniskiem dla sowieckich bombowców, gdyby w drodze na Paryż musiały one zatankować paliwo…  
W wyniku porozumień jałtańskich Legnica przypadła Polakom i oni – zawsze w symbiozie, ale i w sporze z Rosjanami, często niszcząc niemiecką historię – zaczęli budować jej tożsamość. Nigdy łatwą, zawsze popękaną. 

Chcemy rozmawiać z Wami o teatrze, którego sceną jest miasto. Nasz Teatr znany jest z tego, że wkracza w różne przestrzenie – do starej hali fabrycznej, zrujnowanego kina, zniszczonej sali teatralnej, zabytkowego kościoła, dziedzińca zamkowego. Naznaczamy te przestrzenie żywą obecnością, a grając w nich systematycznie, przywracamy je do życia, często ratując przed zagładą. 

Pakt pomiędzy teatrem a publicznością oparty jest nie tylko na autentyczności, której źródła leżą w sytuacjach prezentowanych widzom na scenie. Nasz teatr to ludzie – aktorzy, którzy nie boją się krwi, potu czy mało komfortowych warunków sanitarnych, w jakich przychodzi im występować. Ten rodzaj realizmu definiuje nasz charakter pisma. 
 
Najważniejsze z naszego punktu widzenia jest piękno wybranego do grania miejsca i jego naturalne otoczenie. Jeśli pada tam deszcz, aktorzy też mokną. I nie ma udawania w naszym stylu gry – jeśli aktor upada, uderza w prawdziwy beton na podłodze i tarza się w kurzu. Bo to różne przestrzenie wymagają każdorazowo innego sposobu grania, mówienia i ruchu scenicznego. I choć często zmagamy się z tymi przestrzeniami, uczymy się też od nich pokory. Nie podbijamy ich przecież jak zdobywcy, ale przywracamy je lokalnej społeczności. Dzieje się tak zarówno w Legnicy, jak i na wyjazdach w całym kraju. Niekiedy sprawia to, że lokalne władze okazują swą dla ruin łaskę i je ocalają. Wydaje się ważne, że teatr przekracza w ten sposób własne granice i dosłownie kształtuje rzeczywistość społeczną. Bez wątpienia jest to nowe pole działań teatralnych, pole nie do końca zagospodarowane, gdy – mówiąc otwarcie – teatr zmienia rzeczywistość. 

Odyseja naszego teatru trwa już 14 lat. Zaczęło się od małych wiejskich kościółków, gdzie miejscowi chłopi pomagali aktorowi odgrywającemu Chrystusa dobrze przygotować się do Pasji. Dziś gramy też w wielkich poindustrialnych przestrzeniach. I każda z nich tworzy od nowa inny świat, inną rzeczywistość. Wierzę, że daje to nam i widzom to, co bodaj w życiu najważniejsze: wiarę i nadzieję w lepszy świat. 

O Jacku Głombie

JACEK GŁOMB

Jacek GłombUrodzony w 1964 roku w Tarnowie. Reżyser i dyrektor teatralny. Od sierpnia 1994 roku jest dyrektorem Teatru Modrzejewskiej w Legnicy. Do ważniejszych wyreżyserowanych przez niego spektakli należą: Pasja wg Mieczysława Abramowicza (1995) wystawiona w zabytkowym legnickim Kościele Mariackim a następnie grana w świątyniach na terenie całego kraju, Zły wg Leopolda Tyrmanda (1996) wystawiony w starej poniemieckiej fabryce amunicji, Don Kichot Uleczony Krzysztofa Kopki (1997), Koriolan (wspólnie z Krzysztofem Kopką) wg Williama Szekspira (1998) zrealizowany na terenie byłych pruskich, a następnie radzieckich koszar wojskowych, Ballada o Zakaczawiu Jacka Głomba, Krzysztofa Kopki i Macieja Kowalewskiego (2000), grana w nieczynnym kinie „Kolejarz”, Hamlet, Książę Danii (wspólnie z Krzysztofem Kopką) wg Williama Szekspira (2001) w zrujnowanej sali teatralnej, Obywatel M – historyja (2003) Macieja Kowalewskiego, inspirowana życiorysem byłego premiera Leszka Millera, Wschody i Zachody Miasta (2003) i Szaweł (2004) Roberta Urbańskiego, Otello wg Williama Szekspira (2006) oraz Łemko Roberta Urbańskiego (2007) w byłym teatrze varietes na Zakaczawiu. Wystawił też głośne Zabijanie Gomułki wg Jerzego Pilcha (2007) w Lubuskim Teatrze w Zielonej Górze oraz sztukę Iwony Kusiak Zapach żużla w Teatrze im. Osterwy w Gorzowie (2009). Ostatnim dziełem teatralnym Głomba jest inscenizacja Księżnej D’Amalfi Johna Webstera w warszawskim Teatrze Studio (2010).
Jacek Głomb za swą działalność reżyserską był wielokrotnie nagradzany. Otrzymał m.in. nagrodę za reżyserię Złego na III Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej w 1997 roku, za inscenizację Koriolana, wg Fundacji Theatrum Gedanense najlepszego spektaklu szekspirowskiego w Polsce w sezonie 1998/99. Ballada o Zakaczawiu zwyciężyła w VII Ogólnopolskim Konkursie na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej, a za jej reżyserię Głomba uhonorowano w 2002 roku najbardziej prestiżową w Polsce nagrodą reżyserską im. Konrada Swinarskiego, przyznawaną przez Miesięcznik „Teatr”. Otello przyniósł mu laur najlepszego reżysera X Międzynarodowego Festiwalu Szekspirowskiego w Gdańsku (2006), Zabijanie Gomułki zaś nagrodę reżyserską XIII Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej.
Trzy z przedstawień Głomba – Pasja, Ballada o Zakaczawiu oraz Wschody i Zachody Miasta – zostały przeniesione do telewizji, dla której zrealizował też widowisko muzyczne Kwiaty polskie (2005).
W 2007 roku po raz pierwszy, dwa lata później po raz drugi Głomb zorganizował w Legnicy Międzynarodowy Festiwal Teatralny „Miasto”, uznany za najciekawsze wydarzenie kulturalne roku na Dolnym Śląsku. Trzecia edycja ma kulturalnie uświetnić rok polskiej prezydencji w Unii Europejskiej.
Ponadto Jacek Głomb był dyrektorem artystycznym XI Ogólnopolskiego Festiwalu Komedii „Talia” w Tarnowie (2008) oraz jurorem festiwali teatralnych.
 W 2008 roku nakręcił swój debiutancki film fabularny Operacja Dunaj, którego światowa premiera odbyła się na festiwalu w Karlowych Warach w lipcu 2009 roku. Od tej pory film odwiedził festiwale w Polsce, Czechach, Bułgarii, Niemczech, Austrii, Portugalii, USA, Turcji, Indiach, na Islandii i na Litwie.

Zarys dziejów teatru w Legnicy

DO POŁOWY XIX WIEKU

Początki teatru w Legnicy giną w mroku dziejów. Kuglarze i żonglerzy (wędrowni muzykanci, śpiewacy, tancerze) musieli występować w mieście już od jego początków. Z pewnością wieków średnich sięga też tradycja uświetniania przedstawieniami teatralnymi uroczystości tak kościelnych, jak i świeckich, choć nie przechowały się żadne namacalne tego dowody. Uchwytne ślady legnickiego życia teatralnego pojawiają się w początkach XVII stulecia. Głównym nurtem był wówczas teatr szkolny, odgrywany po łacinie oraz po niemiecku, oraz teatr jezuicki, wystawny i bogaty inscenizacyjnie: używano w nim efektów świetlnych, latających maszyn, malowanych kulis i ruchomych dekoracji. Warto wspomnieć, że zarówno spektakle szkolne, jak i jezuickie były subsydiowane przez miasto.
 Dla celów teatralnych często używano wówczas tzw. Sali Komedii (Comoediensaal) w miejskich sukiennicach; odnajmowano ją wędrownym trupom aktorskim. Niektóre przedstawienia odbywały się też na zamku oraz – od roku 1709 – w salach Akademii Rycerskiej. Jeden z jej rektorów, niejaki Joppich, napisał nawet wystawioną w lipcu 1739 roku sztukę pod łacińsko-niemieckim, niemiłosiernie długim na barokową modłę tytułem, opowiadającą o radości Polaków i Ślązaków (tak tak!) z nawrócenia z pogaństwa na chrześcijaństwo pod panowaniem Mieszka I. W rok później pokazano też mieszczanom sztukę o bitwie z Tatarami w 1241 roku.

Czytaj więcej: Zarys dziejów teatru w Legnicy

Nagrody

2011

Nagroda Marszałka Województwa Dolnośląskiego dla Katarzyny Dworak za najlepszy epizod aktorski roku 2010 (rola Szalonej w spektaklu Lecha
Raczaka "Czas terroru").

Spektakl "III Furie" znalazł się w finale XVII Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej. Reżyser Marcin Liber został w nim
wyróżniony za "koncepcję inscenizacyjną", Joanna Gonschorek zaś za "wstrząsającą rolę".

"III Furie" zdobyły także inne nagrody:

- nagrodę X Festiwalu Prapremier 2011 w Bydgoszczy oraz tamtejszą Nagrodę Młodych, przyznaną Rafałowi Cieluchowi za rolę Apolla i Ewie Galusińskiej za
rolę Profesorowej Markiewicz.

- nagrody aktorskie dla Rafała Cielucha, Katarzyny Dworak,Ewy Galusińskiej, Joanny Gonschorek i Małgorzaty Urbańskiej oraz nagrodę za kostiumy dla Grupy

Mixer i dodatkowo wyróżnienie Jury Młodych dla Joanny Gonschorek na XI Festiwalu Dramaturgii Współczesnej "Rzeczywistość przedstawiona" w Zabrzu.

Czytaj więcej: Nagrody

Scena i widownia teatru

Budynek teatru w Legnicy powstał w latach 1841-42 wg projektu Carla Ferdinanda Langhansa, m.in. twórcy teatrów we Wrocławiu, Szczecinie i Lipsku. Kształt ogólny i detale monumentalnego gmachu nawiązują do formy renesansowego pałacu Strozzich we Florencji. Zarazem są świadectwem czerpania impulsów z dziewiętnastowiecznej architektury francuskiej, postulującej, by budynek formą zewnętrzną niejako „opowiadał” o swej funkcji. Wnętrze ukształtowane jest na planie prostokąta, z widownią balkonowo-lożową w kształcie podkowy, która na stosunkowo niewielkiej przestrzeni (parter i dwa balkony) mieściła sporą liczbę widzów – przed wojną przeszło 500 osób (wraz z miejscami stojącymi), dziś 260. Zachował się pierwotny układ widowni i jej klasycystyczne ornamenty. Także charakter sceny określa jej jeszcze przedwojenne wyposażenie: dwie mechaniczne zapadnie, kanały burzowe, obrotówka itd.
W roku 2008 budynek przeszedł gruntowną renowację, zarówno od zewnątrz, jak i od wewnątrz.